Hoge Raad volgt conclusie AG: eerder uitzicht op schone lei bij omzetting faillissement naar Wsnp

Prejudiciële beslissing

Omgezet faillissement: alternatief aanvangsmoment Wsnp

Een redelijke wetstoepassing brengt mee dat een Wsnp die volgt na een omgezet faillissement ^{(art. 15b Fw)} een alternatief aanvangsmoment kan hebben. Het aanvangsmoment kan plaatsvinden op de dag waarop de eerste afdracht is gedaan tijdens het faillissement. Die eerste afdracht moet op één lijn worden gesteld met de eerste aflossing als bedoeld in art. 349a lid 1 Fw.

De voorwaarde is dat de schuldenaar tijdens het faillissement zich maximaal – vergelijkbaar met de Wsnp-eisen als bedoeld in art. 288 Fw – moet hebben ingespannen om zoveel mogelijk baten voor de boedel te verwerven en maximaal heeft afgedragen aan de boedel.

Kortom, een toepassing analoog aan dat van de buitengerechtelijke schuldregeling (Msnp).

Beëindigd faillissement bij gebrek aan bate: géén alternatief aanvangsmoment Wsnp

De opheffing van een faillissement wegens gebrek aan baten ^{(art 16 Fw)} en een daaropvolgende toepassing van de Wsnp, sluiten in tijd (meestal) niet op elkaar aan. Voor de schuldenaar gelden er tussen de twee trajecten geen insolventieverplichtingen. Deze omstandigheid rechtvaardigt daarom geen alternatief aanvangsmoment als bedoeld in art. 349a lid 1 Fw.

Boedelsaldo en curatorsalaris niet van belang voor eerdere aanvang Wsnp

De Hoge Raad maakt duidelijk dat voor het eerdere aanvangsmoment ^{(art. 349a lid 1 Fw)} het in beginsel niet van belang is hoe hoog het boedelsaldo en/of de schuldenlast zijn en de verhouding hiertussen. Ook (de hoogte van) het curatorsalaris speelt geen rol.

De rechtbank kan hierop een uitzondering maken als de aard en/of hoogte van de totale schuldenlast daar aanleiding voor geeft. Maar ook als de schuldenaar verwijtbaar tekortgeschoten is in één of meerdere verplichtingen ^{(art. 288 Fw)}.
De rechtbank kan deze omstandigheden in aanmerking nemen bij de vaststelling van het aanvangsmoment en/of (verlenging van) de termijn.

Ook deze toepassing is analoog aan de Msnp; voor de toepassing van art. 349a lid 1 Fw spelen deze onderdelen in dezen (ook) geen rol.

Verklaring curator gelijkgesteld aan ‘285 verklaring’

De Hoge Raad stelt de verklaring van de curator – dat een akkoord in het (voorafgaand) faillissement niet haalbaar is – gelijk aan een ‘285 verklaring ^{(art. 285 lid 1 sub f Fw)}’ bij een verzoek omzetting ^{(art. 15b Fw)}. In eerdere rechtspraak is dit (ook) vastgesteld.

Prejudiciële vragen en conclusie PG

Gerechtshof ’s‑Hertogenbosch stelde op 15 mei 2025, in arrest ECLI:NL:GHSHE:2025:1365, de volgende vier prejudiciële vragen ‑ kort weergegeven ‑ aan de Hoge Raad:

1. Tellen afdrachten uit een (voorafgaand) faillissement mee voor een eerder aanvangsmoment van de Wsnp-termijn als bedoeld in art. 349a lid 1 Fw?
2. Zo ja, geldt dat bij een faillissement:
   1. dat is omgezet in een Wsnp op voet van art. 15b Fw; en
   2. dat is opgeheven wegens gebrek aan baten op voet van art. 16 Fw?
3. Onder welke voorwaarden kan de Wsnp-termijn eerder ingaan door afdrachten die tijdens het (voorafgaand) faillissement zijn gedaan, als bedoeld in art. 349a lid 1 Fw?
4. Telt de verklaring van de curator – dat een akkoord in het (voorafgaand) faillissement niet haalbaar is – als een ‘285 verklaring’ die vereist is in een verzoek toelating Wsnp ^{(art. 284 Fw)}?

De PG gaf op 19 november 2025 zijn conclusie in ECLI:NL:PHR:2025:1279.Kortgezegd beantwoordde de PG bijna alle vragen positief. De enige uitzondering geldt voor faillissementen die worden beëindigd wegens een gebrek aan baten ^{(art. 16 Fw)}; onder deze omstandigheid is een eerder aanvangsmoment van de Wsnp niet gerechtvaardigd.

De Hoge Raad volgt de PG in deze conclusie, zo maakt beslissing ECLI:NL:HR:2026:714 duidelijk.