C.8 Bijzonderheden voor het vtlb bij personen in een instelling

De berekening van de beslagvrije voet voor een persoon die in “een instelling” of “inrichting” verblijft, staat beschreven in paragraaf 3.1.3 van het vtlb-rapport. De beslagvrije voet bestaat uit de eigen bijdrage voor het verblijf in de inrichting, plus 2/3 van de inrichtingsnorm plus de normpremie ziektekosten. Met deze beslagvrije voet kan -naast de eigen bijdrage- worden voorzien in het betalen van persoonlijke uitgaven zoals telefoonkosten, de zorgverzekeringspremie, kleding en kleine dagelijkse uitgaven.

In het nominaal bedrag komt daar de reserveringstoeslag bij (€ 73,96 voor alleenstaanden en € 115,05 voor een paar) en eventuele correcties voor de hogere kosten van de zorgverzekeringspremie of een lagere zorgtoeslag, of voor kosten bewind of onvermijdelijke reiskosten.

Werkwijze invullen vtlb-calculator

Het vtlb-rapport schrijft geen standaardmethode voor hoe het inkomen in deze situatie in de calculator ingevuld moet worden. Er zijn in feite meerdere werkwijzen mogelijk. Het uitgangspunt hierbij is dat de beslagvrije voet van de inrichtingsnorm is opgebouwd uit drie elementen en dat de hoogte van het fiscaal- en netto-inkomen daarbij niet van belang is. De volgende werkwijze kan als standaard worden gehanteerd:

• Bij ‘Uitkering Participatiewet’ wordt het bedrag van de uitkering ingevoerd, waarbij het vakantiegeld eruit wordt gefilterd;
• De normpremie is onderdeel van de beslagvrije voet. Daarom wordt het bedrag van de normpremie ingevuld onder 4. Netto-inkomsten/overige inkomens.

Op deze manier wordt ten eerste het vakantiegeld correct berekend. Ten tweede is in de uitdraai duidelijk zichtbaar dat er twee verschillende inkomsten worden ontvangen.

Uitzonderingen op de standaard situatie

Steeds vaker zijn uitzonderingen op deze standaard situatie aan de orde. Belangrijk is in dat geval om te handelen naar de geest en de bedoeling van de wettelijke context. Wij geven enkele voorbeelden.

In de eerste plaats betreft het een persoon die zelf zijn eigen boodschappen moet betalen, naast de eigen bijdrage, de zorgverzekeringspremie en de overige persoonlijke kosten. De zak- en kleedgeldnorm (inrichtingsnorm) houdt er rekening mee dat de kosten voor eten en drinken zijn gedekt. Als deze kosten toch door schuldenaar betaald moeten worden en hij hier dus geen vergoeding voor krijgt, dan kan een correctie worden opgevoerd onder ‘correctie overige’. Deze correctie wordt bepaald volgens de normen die het Nibud heeft gesteld. Deze zijn terug te vinden in Bijlage 2 van het vtlb-rapport.

Krijgt iemand geld van de instelling om zelf boodschappen te doen, dan hoeft dit bedrag niet opgenomen te worden in de vtlb-berekening, mits het bedrag grotendeels overeenkomt met de Nibud-norm

Ook komt het voor dat iemand onder begeleid wonen valt, wat gezien kan worden als wonen in een instelling, maar wel degelijk zelf de woonlasten verschuldigd is. Dit kan zijn met of zonder huurtoeslag. De dagelijkse boodschappen moet men dan meestal ook zelf betalen. Pas dan de reguliere berekening toe, dus niet in een instelling, omdat de lasten niet overeenkomen met iemand in een instelling. De eigen bijdrage mag als extra correctiepost worden opgevoerd in de berekening.

Verder komt de situatie voor dat iemand vrijwillig intrekt bij een partner in een instelling en daar dan voor moet betalen op basis van de werkelijke kosten; denk aan huur en boodschappen. Volg in dat geval de aanwijzingen zoals die in het rapport in paragraaf 3.1.3 genoemd staan voor de situatie dat een partner wordt opgenomen in een verpleeginstelling. Deze werkwijze kan ook in andere gevallen van toepassing kan zijn.

Dit zijn slechts enkele van de voorbeelden waarin niet steeds de standaard inrichtingsnorm kan worden toegepast, omdat daarmee de noodzakelijke en onvermijdelijke kosten niet voldaan kunnen worden. Het is dus zaak alert te zijn op de werkelijke situatie en de werkelijke uitgaven